Podejście behawioralne i autyzm

W terapii behawioralnej stosuje się pragmatyczne, nastawione na problem podejście: autyzm postrzega się nie jako zaburzenie spowodowane jakimś ogólnym hipotetycznym schorzeniem leżącym w osobie, lecz jako zbiór behawioralnych deficytów i nadmiarów.

4 zasady behawioralnego podejścia do autyzmu:

  • Ogólne prawa uczenia się tłumaczą zachowania dzieci autystycznych i stanowią podstawę do terapii behawioralnej.
  • Dzieci autystyczne mają wiele odrębnych deficytów behawioralnych, nie zaś jeden centralny deficyt, którego skorygowanie prowadziłoby do ogólnej poprawy funkcjonowania.
  • Dzieci autystyczne mają zdolność uczenia się tak, jak inni ludzie, jeśli znajdą się w specjalnie dla nich przystosowanym środowisku. Konieczna jest zmiana środowiska zewnętrznego i społecznego w następującym schemacie: najpierw przystosowujemy środowisko do dziecka, a następnie dziecko do środowiska.
  • Problemy osób z autyzmem należy postrzegać bardziej jako niedopasowanie pomiędzy ich systemem nerwowym a normalnym środowiskiem, niż jako chorobę. Pozwala to na skupienie się na problemie, któremu trzeba zaradzić i na pracy nad rozwiązaniem terapeutycznym oraz jego ewentualną modyfikacją w celu optymalizacji skuteczności.

 

Podejście behawioralne i autyzm:

  • Modyfikowanie deficytów i nadmiarów behawioralnych poprzez manipulowanie czynnikami środowiskowymi.
  • Precyzyjny pomiar zachowań modyfikowanych.
  • Rozbijanie kompleksowych umiejętności na prostsze.
  • Specjalistyczne metody uczenia.
  • Uczenie w sposób promujący sukces osoby uczącej się (terapeuta buduje skuteczny system motywacyjny dla osoby poddanej terapii).
  • Analizowanie czynników prowadzących do występowania zachowań trudnych u osób z autyzmem. Są to wszelkiego rodzaju zachowania narażające dziecko z autyzmem na izolację społeczną i brak akceptacji społecznej, zakłócające dobre funkcjonowanie dziecka, narażające je lub osoby w jego otoczeniu na dyskomfort i niebezpieczeństwo lub/i uniemożliwiające naukę, zabawę, sen. Są to głównie: agresja, autoagresja, narastające autostymulacje, fobie, natręctwa i fiksacje).
  • Opracowanie toków postępowania w razie wystąpienia takich zachowań. Praca nad zachowaniami trudnymi ma na celu dostarczyć dziecku z autyzmem narzędzi do samokontroli – dziecko uświadamia sobie, jakie zachowania stanowią problem i uczone jest stopniowo od nich odchodzić. Sukces to nie tylko zanikanie destrukcyjnych zachować, ale też wzrost samoświadomości dziecka i poczucia dobrej kontroli nad sobą i swoim otoczeniem.